كسانى كه هدايت كرديم و برگزيديم . كسانى كه هرگاه آيات خداى رحمان بر آنان تلاوت مىشد ، سجده‌كنان و اشك‌ريزان به خاك مىافتادند . « 1 » صراط و راه اينان دين اسلام ، و سيره و روش زندگىشان عمل به آن بود ، همان كه مردم را به آن فرا مىخواندند . 2 - الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ : كسانى كه بر آنان غضب شده ، اينان تنها قوم يهود بودند كه خداى متعال در سوره بقره آنان را معرّفى كرده و فرموده : وَ ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَ الْمَسْكَنَةُ وَ باؤُ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ ذلِكَ بِأَنَّهُمْ كانُوا يَكْفُرُونَ بِآياتِ اللَّهِ وَ يَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ذلِكَ بِما عَصَوْا وَ كانُوا يَعْتَدُونَ . ذلّت و خوارى و بيچارگى بر آنان مقرّر شد ، و با خشم خدا قرين آمدند ، و اين بدان سبب بود كه به آيات الهى كفر مىورزيدند ، و پيامبران را به ناروا مىكشتند ، و اين براى آن بود كه نافرمانى كرده و تجاوز مىنمودند . « 2 » همانند اين تعبيرات درباره آنان ، در سوره آل عمران ( 112 ) ، نيز ، آمده است . 3 - وَ لَا الضَّالِّينَ : ضالّين : گمراهان ، همه كسانى كه از اسلام روى گردانند ، چنان كه در سوره آل عمران ( 85 - 90 ) با صراحت فرموده : وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ . . . وَ أُولئِكَ هُمُ الضَّالُّونَ . هر كس جز اسلام دينى را برگزيند از او پذيرفته نخواهد شد . . . و آنان همان گمراهانند . 4 - يهدى : هدايت مىكند ، شرح آن را در بحث هدايت « ربّ العالمين » بجوييد .

--> ( 1 ) - مريم / 58 . ( 2 ) - بقره / 61 .